สารป้องกันกำจัดโรคพืช (Fungicide)

[surachais]

สารป้องกันและกำจัดโรคพืช

A.    ยับยั้งการสังเคราะห์กรดนิวคลิอิค                                        LD50
     A1  กลุ่มเฟนนิลอะไมด์      (FC 4)
อะซิลอะลานิน                เบนาแลกซิล            กัลเบน                  4,200   
                                เมทาแลกซิล            ริดโดมิล                   669
ออกซาโซลิดิโนน            อ๊อกซาไดซิล            แซนโดแฟน             1,860

B.   ยับยั้งไมโตซิสและการแบ่งเซล
     B1  กลุ่มเมทธิลเบนซิมิดาโซลคาร์บาเมท    ( MBC )     (FC 1)
เบนซิมิดาโซล                เบโนมิล                  เบนเลท                10,000
                                คาร์เบนดาซิม            บาวีสติน               15,000
ไธโอฟาเนท                  ไธโอฟาเนท-เอ็ม         ทอปซิน-เอ็ม          7,500

C.    ยับยั้งระบบหายใจ
      C2    กลุ่มซัคซิเนทดีไฮโดรจิเนส   ( SDHI )     (FC 7)
ออกซาทินคาร์บอกซามายด์   คาร์บ๊อกซิน             ไวตาแวกซ์                       3,820
                                ออกซิคาร์บ๊อกซิน       แพล้นแวกซ์                  2,000
     C3    กลุ่มควิโนนเอาไซด์อินฮิบิเตอร์ ( QoI )     (FC 11)
เมททอกซีอะคริเลท        อะซอคซีสโตรบิน            อมิสตา
เมททอกซีคาร์บาเมท       ไพราโคลสโตรบิน           เฮดไลน์
ออกซิมิโนอะเซทามายด์    คริโซซิม-เมทธิล            สโตรบี้
                              ไตรฟลอกซีสโตรบิน       ฟลิ้นท์
ออกซาโซลิดีนไดโอน        ฟาโมซาโดน              อิเควชั่น(+ไซมอกซานิล)     
อิมิดาโซลิโนน            ฟีนามีโดน                   ซีเคียว(+แมนโคเซป)

D.  ยับยั้งการสังเคราะห์กรดอะมิโนและโปรตีน
      D2  (FC 23)        บลาสติซิดีน-เอส          บลา-เอส                           34.5
      D3  (FC 24)       คาซูกามัยซิน               คาซูมิน                     22,000
      D4  (FC 25)      สเตรพโตมัยซิน             แอกกริมัยซิน
      D5  (FC 41)       ออกซีเตตราไซคลิน

E.  ยับยั้งสัญญานทรานดักชั่น
     E3   กลุ่มไดคาร์บอกซามายด์       (FC 2)
                            ไอโปรไดโอน                  รอฟรัล                  4,400
                             โปรไซมิโดน                 ซูมิเล็กซ์                       6,800

F.  ยับยั้งการสังเคราะห์ไขมันและเนื้อเยื่อ
     F2   กลุ่มฟอสฟอโรไธโอเลทและไดไธโอเลน        (FC 6)
ฟอสฟอโรไธโอเลท        อีดิเฟนฟอส             ฮิโนซาน                       100
                             ไอโปรเบนฟอส         คิตาซิน-พี                          600
ไดไธโอเลน              ไอโซโปรธิโอเลน             ฟูจิ-วัน                               1,190
      F3   กลุ่มอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอนและเฮทเทอร์โรอะโรมาติก         (FC 14)
ไนโตรเบนซีน        ควินโทซีน                    เทอร์ราคลอ                     12,000
ไธโอฟอสเฟท        โทลคลอฟอส-เมทธิล    ไรโซเล็กซ์                       5,000
ไธอะไดอะโซล        อีทริไดอะโซล            เทอร์ราโซล                       1,077
     F4   กลุ่มคาร์บาเมท         (FC 28)
`                       โปรปาโมคาร์บ      พรีวิเคอร์ เอ็น          2,000

G.   ยับยั้งการสังเคราะห์สารสเตอรอล
     G1   กลุ่มดิเมททิลเลชั่นอินฮิบิเตอร์  (DMI)     (FC 3)
ไปเปอร์ราซีน             ไตรฟอรีน            ซาพรอล                              16,000
อิมิดาโซล                โปรคลอราส          สปอตร์แท็ก                                1,600
                           ไตรฟลูมิโซล         ทริฟมีน                              715
ไตรอะโซล                ไซโปรโคนาโซล    อัลโต้                                   1,020
                           ไดฟีโนโคนาโซล    สกอร์                                   1,453
                           อีพอกซีโคนาโซล    โอปุส                                   5,000   
                           ฟลูซิราโซล          นูสตาร์                           1,110
                           เฮกซะโคนาโซล      แอนวิล                           2,189
                           มายโคบิวทานิล       ซีสเทน                           1,600
                           โปรปิโคนาโซล        ทิ้ลท์                                   1,517
                           เทบูโคนาโซล         โฟลิเคอร์                                4,000               
                           เตตระโคนาโซล       ดูมาร์ค                           1,250
                           ไตรอะดิมีฟอน        ไบเลตัน                           1,000
   G2   กลุ่มอะมีน            (FC 5)
มอร์โฟลีน               ทริดิมอร์ฟ              คาลิกซิน                                   480

H.    ยับยั้งการสังเคราะห์กลูแคน
     H3กลูโคไพราโนซิล(FC 26)     วาลิดามัยซิน      วาลิดาซิน       20,000
     H4โพลีออกซิน   (FC 19)    โพลีออกซิน-บี
     H5กลุ่มคาร์บอกซิลิกแอซิดอะมายด์  (CAA)      (FC 40)
ซินนามิคแอซิดอะมายด์   ไดเมทโธมอร์ฟ      ฟอรัม                           3,900
วาลินามายด์คาร์บาเมท    ไอโปรวาลิคาร์บ      อินเวนโต้(+โปรปิเนป)


I.   ยับยั้งการสังเคราะห์เมลานินในผนังเซล[/color]
     I1ไตรอะโซโลเบนโซไธอะโซล(FC 16.1)     ไตรไซคลาโซล   บีม          245
     I2ไซโคลโปรเปนคาร์บอกซามายด์(FC 16.2)   คาร์โปรปามีด   วิน

M.  ออกฤทธิ์หลายจุด
   อนินทรีย์   (FC  M1)   
                          บอร์โดมิกเจอร์
                           คอปเปอร์ไฮดรอกไซด์           โคไซด์
                          คอปเปอร์ออกซีคลอไรด์           คูปราวิท
                          คอปเปอร์ออกซีซัลเฟท              คูพรอกแซด
                          คิวปรัสออกไซด์                   คอปเปอร์นอร์ดอก
อนินทรีย์   (FC  M2)   
                                กำมะถัน                      ธีโอวิท
ไดไธโอคาร์บาเมท(FC  M4)
                         แมนโคเซป                    ไดเทนเอ็ม-45                 11,200
                         มาเนป                         ไดเทนเอ็ม-22
                        โปรปิเนป                        แอนทราโคล                       5,000           
                        ไธแรม                          เทอร์ซาน
                        ซีเนป                            โลนาโคล
ทาลิมายด์(FC  M4)  แคปแทน                      ออโธไซด์                           9,000
                           โฟลเพท                      แฟลแทน                         10,000
คลอโรไนตริล(FC  M5) คลอโรทาโลนิล              ดาโคนิล                         10,000
กัวนิดีน(FC  M7)           อิมีนอคตาดีน              เบลคุท

กลุ่มที่ยังไม่ทราบการออกฤทธิ์
ไซยาโนอะเซทามายด์(FC 27)      ไซม๊อกซานิล      เคอร์เซท                       1,100
เอทธิลฟอสฟอเนท(FC 33)      โฟซิทิล-อะลูมิเนียม   อาลีเอท                       5,800   
กรดฟอสฟอรัส(FC 33)        ฟอสฟอรัสแอซิด       โฟลิ-อาร์-ฟอส
ไธอะโซลคาร์บอกซามายด์(FC U5)  อีทาบอกแซม      ทาบอก

ใครสนใจต้นฉบับภาษาอังกฤษ  เข้าไปดูที่ www.frac.info   FRAC Code List 2011  ที่สรุปมาเฉพาะที่ยังมีจำหน่ายในประเทศ

[surachais]

        TEN  BASIC  STEPS  TO  LESS  DISEASE
                 ๑๐   ขั้นตอน  เพื่อความปลอดโรค

โดย ดร. สตีฟ  นาเมท   ภาควิชาโรคพืช  มหาวิทยาลัยโอไฮโอ
เรียบเรียงโดย  สุรชัย  ซอปิติพร  08 1838 7587   
   
            แบค  ทู  เบสิก ( BACK  TO  BASIC )  ในสำนวนบู้ลิ้มก็คือ  “สูงสุดคืนสู่สามัญ” สำหรับเกษตรเราก็คือ  “คืนกลับสู่ธรรมชาติ”  ในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมาเป็นยุคเฟื่องฟูของการใช้สารกำจัดศัตรูพืช  การใช้อย่างไม่จำกัด  การใช้อย่างพร่ำเพรื่อ  การเพิ่มอัตราการใช้อย่างต่อเนื่อง  ทำให้สมดุลของธรรมชาติถูกทำลาย  โรคและแมลงดื้อต่อสารกำจัดศัตรูพืช  เปลี่ยนเป็นยุคของปัญหา  ปัญหาใหม่ๆ  ปัญหาแปลกๆ  และสุดท้ายคือปัญหาที่แก้ไม่ได้
   
          บทความนี้ผู้เขียนได้ชี้ให้เราเห็นว่า  ถ้าเราไม่มองข้ามและเน้นการใช้หลักของธรรมชาติ  ดูแลพืชของเราด้วยการใช้เขตกรรมพื้นฐาน  ความสมดุลอย่างยั่งยืนก็จะค่อยๆฟื้นคืนกลับมา  ขั้นตอนต่างๆให้เราเริ่มจาก

1  ตั้งต้นทุกครั้งด้วยสายพันธุ์ปลอดโรค ต้องให้แน่ใจว่าผู้ผลิต  ผู้ขาย  แหล่งที่มาของพันธุ์  ต้องมีความน่าเชื่อถือและไว้วางใจได้ด้วย

2  เลือกปลูกด้วยสายพันธุ์ต้านทานโรค โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีปัญหาการระบาดมากๆ

3  มีแปลงกักกันพืช    ก่อนที่จะนำพันธุ์พืชชนิดใหม่เข้ามาในสวน  ต้องกักกันให้แน่ใจว่าปราศจากโรคและแมลงแล้วจริงๆ

4   มีมาตรการทางด้านสุขอนามัยอย่างเข้มงวด  รอบๆแปลงปลูก  เครื่องมือเครื่องใช้ต้องให้สะอาดและเก็บในที่เหมาะสม  เศษพืชและชิ้นส่วนที่เป็นโรคต้องเก็บออกและกำจัดทิ้ง

5   ติดตั้งระบบเตือนภัยล่วงหน้า  เช่นกับดักกาวเหนียว  เพื่อระวังการระบาดของแมลงและไรศัตรูพืช  บางชนิดยังเป็นพาหะนำโรคเช่นเชื้อไวรัส  ที่ยังรักษาไม่ได้

6   ปรับสภาพแวดล้อมให้ไม่เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของเชื้อโรค  เช่น  งดการให้น้ำตอนเย็น  ไม่ให้น้ำจนแฉะเกินไป  ระบายอากาศเพื่อลดความชื้นสัมพัทธ์  ใช้วัสดุปลูกที่ระบายน้ำได้    ดี  เป็นต้น

7   ระวังอย่าให้พืชเกิดความเครียด  การขาดน้ำเป็นระยะเวลานานๆ  แสงแดดจัดๆ  อุณหภูมิสูงๆ  ล้วนเป็นสถานการณ์ที่ต้องหลีกเลี่ยง  เมื่อเกิดขึ้นต้องรีบแก้ไขโดยเร็ว

8   เช้าถึงเย็นถึง  ดูแลพืชเหมือนจีบผู้หญิง  เหมือนดูแลเด็กอ่อน  เพราะพืชบอกเราได้ด้วยอาการที่เกิด  เรารู้ได้ด้วยการเห็นการเอาใจใส่อย่างใกล้ชิด  สิ่งผิดปกติที่เกิดขึ้นได้รับการรักษาการแก้ไขยิ่งเร็วเท่าไรก็ยิ่งเป็นผลดีเท่านั้น

9   จำกัดไม่ให้คนที่ไม่เกี่ยวข้องเข้าในแปลงปลูก  เพราะคนเป็นพาหะในการนำโรคจากแปลงหนึ่งไปยังอีกแปลงหนึ่ง  อย่าแตะต้องพืชโดยไม่จำเป็นเพื่อลดโอกาสในการแพร่ระบาด

10  ก่อนการใช้สารกำจัดศัตรูพืช ให้ทบทวนว่าเราได้ทำตามขั้นตอนที่ผ่านมาอย่างดีแล้ว  ถ้ายังมีโรคระบาดให้ใช้สารกำจัดศัตรูพืชเท่าที่จำเป็น  หรือใช้ในการป้องกัน
       
      ในสภาพความเป็นจริงแต่ละแปลงอาจจะมีข้อจำกัดทำได้ไม่เหมือนกัน  ก็ขอให้เราทำตามขั้นตอนเหล่านี้ให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้    การเกิดและการระบาดของโรคก็จะค่อยๆน้อยลง  การใช้สารกำจัดศัตรูพืชก็จะได้ผลดี  และหวังอย่างยิ่งว่าวิธีการเหล่านี้เราจะนำไปปฏิบัติปรับใช้กับสถานการอื่นๆในการปลูกเลี้ยงต่อไป

[surachais]

โรคของกล้วยไม้
   
    - โรคเน่าดำ, ยอดเน่า, เน่าเข้าไส้..... (Black rot.....  เชื้อรา Phytophthora    palmivora)
     
   - โรคดอกสนิม, ดอกจุดสนิม.....(Flower  rusty  spot.....  เชื้อรา  Curvularia    eragrostidis)
   
   - โรคใบปื้นเหลือง..................(Yellow  leaf  spot.....  เชื้อรา Pseudocercospora    dendrobii)
   
   - โรคใบจุดขี้กลาก..................(Leaf   spot.....  เชื้อรา  Phyllostictina    pyriformis)
     
   - โรคใบจุดดำ.......................(Black  spot.....  เชื้อรา Alternaria    alternata)
   
   - โรคเกสรดำ, กลีบดอกไหม้ .....(Black  anther  or  column  blight.....  เชื้อรา Colletotrichum    gloeosporioides)
   
   - โรคแอนแทรคโนส................(Anthracnose.....  เชื้อรา Colletotrichum    gloeosporioides)
     
   - โรคโคนเน่าแห้ง...................(Fusarium  foot  rot.....  เชื้อรา Fusarium    oxysporum)
   
   - โรคต้นเน่าแห้ง, ราเมล็ดผักกาด.....(Stem  rot, Sclerotium  rot.....  เชื้อรา  Sclerotium    rolfsii)
   
   - โรคราดำ............................(Sooty  mold.....  เชื้อรา  Cladosporium  sp.)
   
   - โรคเน่าเละ..........................(Soft  rot.....  เชื้อแบคทีเรีย  Erwinia    carotovora, Erwinia    chrysanthemi)
   
   - โรคเน่าแบคทีเรีย..................(Bacterial  brown  rot.....  เชื้อแบคทีเรีย  Burkholderia    gladioli  subsp. gladioli)
   
   - โรคใบจุดแบคทีเรีย...............(Bacterial  leaf  spot.....  เชื้อแบคทีเรีย  Acidovorax    avenae  subsp.  avenae)
     
   - โรคใบด่างที่เกิดจากไวรัส........(Mosaic.....  เชื้อไวรัส  CyMV  Cymbidium  mosaic  virus)
   
   - โรคใบด่างจุดประ..................(เชื้อไวรัส  ORSV  Odontoglossum  ring  spot  virus)

รวบรวมจากเอกสารวิชาการ  โรคไม้ดอก  กลุ่มวิจัยโรคพืช  สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช  กรมวิชาการเกษตร   

[surachais]

- โรคเน่าดำ,ยอดเน่า, เน่าเข้าไส้  (Black  rot)
     เกิดจากเชื้อรา ไฟทอฟธอรา  ปาลมิโวรา  (Phytophthora  palmivora)   ทางวิชาการเรียกกลุ่มนี้ว่าราน้ำ (aquatic  fungi)
   
     ในการแพร่ระบาดเชื้อราจะสร้างสปอร์แบบมีหางสามารถว่ายน้ำได้  เมื่อมีฝนตกหรือรดน้ำก็จะเปิดปล่อยสปอร์ออกมา  แยกกระจายหรือกระเด็นไปกับแรงน้ำ  ว่ายไปยังส่วนต่างๆของกล้วยไม้ได้  ที่ไหนเหมาะสมก็จะฝังตัวเข้าไปและก่อให้เกิดโรค 
   
     สารฯกลุ่มที่เราใช้ในการป้องกันกำจัดหลักๆคือ 
กลุ่ม A 1 เป็นสารออกฤทธิ์ดูดซึมและมีการต้านทานสารฯข้ามกลุ่ม  เมื่อใช้เป็นประจำ  จึงมีคำแนะนำว่าไม่ควรใช้ต่อเนื่องเกิน 2-3 ครั้ง ให้สลับด้วยสารกลุ่มอื่นหรือกลุ่มสัมผัส    เมทาแลกซิล-ริดโดมิล  เป็นตัวหลัก  ที่เราใช้ส่วนใหญ่เป็น เมทาแลกซิลที่นำเข้ามาจากจีน  มีราคาถูก  ทำให้มีการใช้พร่ำเพรื่อ  จนเชื้อราสร้างความต้านทานต้องใช้อัตราสูงขึ้น  แต่ในกล้วยไม้มีข้อจำกัด  ถ้าใช้อัตราสูงจะมีผลกระทบต่อระบบราก  ทำให้รากกุดได้  อีกข้อที่ต้องระวังคือต้องซื้อสูตรที่ไม่ใส่สี  เพราะสูตรสีชมพูเป็นสูตรที่ผลิตเพื่อใช้ทาหน้ายางพารา  เอามาใช้อาจจะเลอะต้นเลอะดอกได้  ในกลุ่มเดียวกัน  เบนาแลกซิล-กัลเบน, ออกซาไดซิล-แซนโดแฟน  ในบางพื้นที่หาซื้อมาใช้ยาก  และสารที่หาซื้อได้ในตลาดของกลุ่มนี้ส่วนมากจะเป็นสูตรที่ผสม แมนโคเซป สำเร็จมาจากโรงงาน   ในช่วงหลังบริษัทได้ปรับสูตรโครงสร้างของสาร  และนำเข้ามาจำหน่ายในชื่อ ริดโดมิล โกลด์
   
     กลุ่มสารฯที่แนะนำให้ใช้สลับคือ กลุ่ม H5 ไดเมทโธมอร์ป-ฟอรัม, อะโกรแบท(+แมนโคเซป), ไอโปรวาลิคาร์บ-อินเวนโต(+โปรปิเนป)  บริษัทผู้ผลิตบอกว่าถ้าเชื้อราต้านทาน  กลุ่ม A 1 ให้ใช้กลุ่มนี้สลับ
   
     ปกติการใช้สารฯกลุ่มสัมผัสเข้ามาแทรกก็เป็นทางเลือกที่ดีและช่วยยืดเรื่องความต้านทาน  กลุ่ม M 1  แมนโคเซป, โปรปิเนป,      กลุ่ม M 4  โฟลเพท  หรือ กลุ่ม U ไซมอคซานิล-เคอร์เซท

     มีอีกสารในกลุ่มนี้ที่นิยมใช้  คือ โฟซิทิลอะลูมิเนียม-อาลีเอท  เมื่อเปิดใช้แล้วจะต้องปิดปากถุงให้สนิท  เพราะสารดูดความชื้นได้เร็ว กลายเป็นก้อนสีดำไม่ละลายน้ำ  และฟอสฟอรัสแอซิด-โฟลิ-อาร์-ฟอส, คิวโปรฟอส ทั้ง ๒ ชนิดเป็นปุ๋ยในรูปฟอสไฟต์ (Phosphite  H₃PO₃)  ไม่ควรใช้พร้อมกับปุ๋ย  สารกลุ่มนี้ใช้กระตุ้นให้กล้วยไม้สร้างภูมิต้านทาน (phytoalexin) จึงใช้ในการป้องกันการเกิดโรค 
     
     ถ้าปัญหาหนักหนามากก็คงต้องใช้บริการกลุ่ม C 3  อะซอคซีสโตรบิน-อะมิสตา,  ไพราโคลสโตรบิน-เฮดไลน์, คริโซซิมเมทธิล-สโตรบี้,  ไตรฟลอกซีสโตรบิน-ฟลิ้น, ฟาโมซาโดน-อิเควชั่น(+ไซมอกซานิล), ฟีนามีโดน-ซีเคียว(+แมนโคเซป)  ข้อจำกัดเหมือนกลุ่ม A 1  เลือกใช้สารใดสารหนึ่งและไม่ใช้ซ้ำในกลุ่มเดียวกัน
   
     อาจจะทำความเข้าใจยากหน่อย  เพราะการเขียนอธิบายไม่ง่ายเหมือนการพูดบรรยาย  แต่หวังว่าจะเป็นประโยชน์บ้างในแง่ที่ได้รู้ว่าอะไรเป็นอะไร  และจะสลับใช้โดยไม่ใช้ซ้ำเพื่อประสิทธิภาพสูงสุดอย่างไร  หากมีข้อสงสัยก็รบกวนสอบถามมา  จะได้รู้ว่ามีความเข้าใจมากน้อยเท่าใด